top of page

Persoonsgegevens en samenwerken: 3 situaties waarin afspraken verplicht zijn

Foto van schrijver: Chiara de Jong
Chiara de Jong
8 uur geleden
4 minuten om te lezen

In de creatieve sector werk je zelden alleen. Je laat een bureau je nieuwsbrief versturen, een freelancer werkt mee aan een project of je beheert zelf de website van een opdrachtgever. Vaak krijgt de ander daarbij toegang tot persoonsgegevens, zoals namen en e-mailadressen van klanten of foto’s van mensen in een campagne. Dan wil je weten wat er met die gegevens gebeurt. Wat mag die partij ermee doen, hoe worden ze beveiligd en wat als er iets misgaat? In sommige gevallen verplicht de AVG je om hier afspraken over te maken in een verwerkersovereenkomst. In deze blog lees je wanneer dat zo is en wat je minimaal moet vastleggen.

 


Wat is een verwerkersovereenkomst?

 

Een verwerkersovereenkomst is een contract waarin je afspraken maakt over hoe een andere partij met persoonsgegevens omgaat die ze voor de opdrachtgever verwerkt. Je legt bijvoorbeeld vast welke gegevens het betreft, wat de ander er wel en niet mee mag doen en hoe de gegevens beveiligd worden. Degene die de opdracht, en dus de verwerking, uitvoert heeft namelijk geen directe band met de personen van wie de gegevens zijn.  De verwerkersovereenkomst zorgt er dan voor dat dit alsnog volgens de AVG gebeurt.

 

Een verwerkersovereenkomst is dus iets anders dan een privacyverklaring. In een privacyverklaring vertel je de mensen van wie je gegevens gebruikt (klanten, websitebezoekers, sollicitanten) wat je met hun gegevens doet. Een verwerkersovereenkomst is een afspraak tussen twee organisaties onderling.

 


Wanneer moet je afspraken vastleggen in een verwerkersovereenkomst?

 

Situatie 1: je schakelt een partij in die persoonsgegevens voor jou verwerkt

De meest voorkomende situatie. In dat geval is jouw organisatie waarschijnlijk de verwerkingsverantwoordelijke en huur je een andere partij in die toegang krijgt tot persoonsgegevens. Denk aan een marketingbureau campagne uit te rollen of een partij die namens jou onderzoeken doet over gebruikers van jouw diensten. In dat geval moet je een verwerkersovereenkomst sluiten met die partij.

 

Situatie 2: jij verwerkt persoonsgegevens in opdracht van een ander

In dit scenario zijn de rollen omgedraaid. Jij voert een opdracht uit voor een andere organisatie en krijgt daarbij toegang tot persoonsgegevens van medewerkers of klanten van die organisatie. Bijvoorbeeld omdat je een website of app beheert waarin gebruikersgegevens zijn opgeslagen. De verplichting om een verwerkersovereenkomst te sluiten ligt niet alleen bij je opdrachtgever. Ook jij als verwerker hebt eigen verplichtingen onder de AVG.

 

Situatie 3: je laat (een deel van) het werk door een derde uitvoeren

Ben jij verwerker en schakel je zelf weer een derde partij in voor een deel van het werk? Als die partij daarbij ook een deel van de verwerking overneemt, is zij subverwerker. Denk aan een freelancer die meewerkt aan het project of een systeem waarin je de gegevens opslaat. In dat geval moet je met die partij een subverwerkersovereenkomst sluiten.

 

Let op: Op grond van de AVG mag alleen een subverwerker inschakelen als je opdrachtgever daar vooraf schriftelijk toestemming voor heeft gegeven. Dat kan per subverwerker of algemeen (bijvoorbeeld in de verwerkersovereenkomst zelf). Bij algemene toestemming moet je je opdrachtgever wel op de hoogte houden van nieuwe subverwerkers, zodat de opdrachtgever desnoods bezwaar kan maken. Let hierbij ook erop dat je met de subverwerker een (sub)verwerkersovereenkomst sluit, waarin minimaal dezelfde verplichtingen staan als in jouw verwerkersovereenkomst met de opdrachtgever.

 

Ben je verplicht een (sub)verwerkersovereenkomst te sluiten en doe je dat niet? Dan kan de Autoriteit Persoonsgegevens kan daartegen optreden, bijvoorbeeld met een waarschuwing of een boete.

 

En als er geen opdrachtgever is?

Soms verwerken organisaties samen persoonsgegevens, zonder dat de één voor de ander werkt. Bepalen jullie samen waarvoor en hoe de gegevens worden gebruikt? Dan zijn jullie gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijk, en is het belangrijk om afspraken met elkaar vast te leggen over de omvang van de verwerking en de onderlinge verantwoordelijkheden. Wisselen jullie alleen gegevens uit en gebruikt ieder ze voor een eigen doel? Dan is dat wettelijk niet verplicht, maar het is wel verstandig om afspraken te maken in een data-uitwisselingsovereenkomst.

 

 

Welke afspraken moet je vastleggen?

 

De AVG schrijft een aantal onderwerpen voor die in elke verwerkersovereenkomst moeten staan. Het gaat om:

  • Algemene beschrijving: waarvoor, hoe lang en op welke wijze verwerk je persoonsgegevens? Wie zijn de betrokkenen en om welke gegevens gaat het?

  • Instructies voor de verwerking: De verwerking vindt in principe uitsluitend plaats op basis van schriftelijke instructies. De persoonsgegevens worden niet voor eigen doeleinden van de verwerker gebruikt.

  • Geheimhoudingsplicht: Er geldt een geheimhoudingsplicht voor iedereen die toegang heeft tot de gegevens.

  • Beveiliging: welke technische of organisatorische maatregelen neemt de verwerker om de persoonsgegevens te beschermen?

  • Subverwerkers: geeft de verwerkingsverantwoordelijke toestemming voor het inschakelen van bepaalde subverwerkers? Heeft de verwerker dezelfde verplichtingen opgelegd aan een subverwerker als de verwerker richting de verwerkingsverantwoordelijke heeft?

  • Rechten van betrokkenen: op welke manier helpt de verwerker bij het voldoen aan de verplichtingen uit de AVG als betrokkenen hun privacyrechten uitoefenen?

  • Andere verplichtingen: op welke manier helpt de verwerker ook om andere verplichtingen na te komen, zoals bij het melden van datalekken of  het uitvoeren van een data protection impact assessment (DPIA)?

  • Gegevens verwijderen: wat gebeurt er met de gegevens na einde van de overeenkomst? Geeft de verwerker ze terug of verwijdert hij/zij de gegevens permanent?

  • Audits: op welke manier werkt de verwerker mee aan audits of controles op naleving van de AVG? Hoe vaak vinden eventuele audits plaats en onder welke voorwaarden?

 

Daarnaast zijn er onderwerpen die niet verplicht zijn, maar die je in de praktijk wel goed wilt regelen:

  • Meldtermijn bij datalekken: een datalek moet binnen 72 uur worden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Leg vast dat de verwerker een lek snel doorgeeft, bijvoorbeeld binnen 24 of 48 uur, zodat ook de verwerkingsverantwoordelijke op tijd is.

  • Aansprakelijkheid: wie betaalt de schade en eventuele boetes als het misgaat, en is die aansprakelijkheid beperkt tot een bepaald bedrag?

  • Opslag gegevens: worden de gegevens binnen of buiten de EU opgeslagen?

  • Kosten: wie betaalt bijvoorbeeld een audit of de extra hulp die de verwerker biedt?

  • Andere overeenkomsten: welke afspraken voor als de verwerkersovereenkomst en je opdrachtovereenkomst of algemene voorwaarden elkaar tegenspreken?

 

Heb je hulp nodig bij het opstellen of beoordelen van een verwerkersovereenkomst? Of twijfel je of je verplicht bent om er één te sluiten? Plan dan een gratis gesprek in met één van onze juristen.

 
 

Op de hoogte blijven

Bekijk hier ons privacybeleid en hoe we met jouw gegevens omgaan.

bottom of page